Habang patuloy na lumalawak ang Starlink constellation ng SpaceX, dumarami rin ang mga satelayt na bumabalik sa Earth, na nagdudulot ng sunud-sunod na muling pagpasok ng mga ito sa ating atmospera.
Ayon sa mga astronomo, mahigit 120 Starlink satelayt ang muling pumasok sa himpapawid ng Mundo noong Enero at nasunog sa kalawakan, lumilikha ng nakakabighaning fireballs. Iniulat ni Astronomer Jonathan McDowell na halos apat hanggang limang satelayt ang nasusunog at tuluyang naglalaho araw-araw—isang bilang na hindi pa kailanman naitala.
Ang Starlink ay proyekto ng SpaceX na naglalayong magbigay ng abot-kayang internet sa malalayong lugar gamit ang isang network ng satelayt. Noong Enero 2024, halos 7,000 Starlink satelayt ang nasa orbit, at plano ng SpaceX na palitan ang mga ito kada limang taon upang mapanatili ang makabagong teknolohiya.
Bakit Biglang Bumibilis ang Pagbagsak ng Starlink Satellites?
Ang biglaang pagdami ng mga bumabalik na satelayt ay dahil sa sabay-sabay na pagreretiro ng mga unang henerasyong (Gen1) Starlink satelayt upang bigyang-daan ang mas bagong modelo. Sa 4,700 Gen1 satellites na inilunsad, mahigit 500 na ang umabot sa kanilang "end of life."
Bagama’t kahanga-hanga ang fireballs na nalilikha sa muling pagpasok ng mga ito sa atmospera, may pangamba rin sa epekto nito sa kapaligiran. Kapag nasusunog ang mga satelayt, naglalabas ang mga ito ng metal na singaw sa atmospera.
Ayon sa isang pag-aaral noong 2023, 10% ng mga aerosol na nakolekta sa taas na 60,000 talampakan sa Alaska ay may aluminum at iba pang metal mula sa mga nasunog na satelayt.
Dahilan ng Pangamba ng mga Siyentipiko
Bawat Gen1 Starlink satelayt ay nag-iiwan ng tinatayang 30 kilo ng aluminum oxide sa pagsunog nito—isang kemikal na maaaring makasira sa ozone layer. Mula 2016 hanggang 2022, walong beses na tumaas ang dami ng mga oxides na ito sa ating atmospera, at sa patuloy na pagtaas ng muling pagpasok ng mga satelayt, maaaring lumala pa ang sitwasyon.
Sa kabila ng mga alalahaning pangkapaligiran, nilinaw ng SpaceX na idinisenyo ang kanilang mga Starlink satelayt upang tuluyang maglaho sa pagsunog nito sa atmospera, kaya’t wala umanong panganib sa publiko o paglikha ng debris sa orbit.
Ngunit hindi lang Starlink ang bumabagsak mula sa kalawakan. Ayon sa mga eksperto, may 26% na posibilidad bawat taon na ang mga lumang bahagi ng rocket ay muling papasok sa atmospera at maaaring dumaan sa mga masisikip na airspace. Bagama’t mababa ang tsansa na tumama ito sa isang eroplano, may posibilidad na magdulot ito ng abala sa mga flight at karagdagang gastos sa mga airline at pasahero.
Habang patuloy ang pagsulong ng teknolohiya sa kalawakan, patuloy ding lumalawak ang usapin kung paano mapapangalagaan ang ating atmospera mula sa mga epekto ng mga bumabagsak na satelayt.
Bukod sa mga posibleng epekto sa kalikasan, may lumalawak ding debate tungkol sa responsibilidad ng mga kumpanya sa pangangalaga ng orbit. Ang congestion sa low Earth orbit (LEO) ay patuloy na lumalaki dahil sa pagdami ng mga commercial satellite, na maaaring humantong sa mas maraming banggaan at mas mataas na panganib ng space debris. Iminumungkahi ng ilang eksperto na kailangang magkaroon ng mas mahigpit na regulasyon at mas epektibong waste management system sa kalawakan.
Samantala, may mga panukala rin na gumamit ng mga materyales na mas madaling masunog at hindi mag-iiwan ng mapanganib na residue sa atmospera. Ang mga bagong disenyo ng Starlink satellites ay sinasabing mas magaan at may mas advanced na self-deorbiting system upang mabawasan ang panganib ng space debris. Gayunpaman, nananatiling hamon kung paano isasakatuparan ang ligtas at sustainable na pagpapadala ng libu-libong satelayt sa hinaharap.
Sa huli, bagama't malaki ang naitutulong ng satellite internet sa pagpapabuti ng global connectivity, kailangang tiyakin na ang mabilis na pag-unlad ng teknolohiyang ito ay hindi magdudulot ng pangmatagalang pinsala sa ating atmospera at kalawakan. Habang sinusubaybayan ng mga siyentipiko at environmentalists ang epekto ng sunud-sunod na pagbagsak ng mga Starlink satellites, patuloy na pinag-aaralan ang mga solusyong magpapanatili ng balanse sa pagitan ng pag-unlad ng teknolohiya at pangangalaga sa ating planeta.
Source: IndiaToday.com

0 Comments