Pinayuhan ng mga opisyal ng gobyerno na bigyan ng kalayaan ang mga Pilipinong teknolohista, mananaliksik sa artificial intelligence (AI) at machine learning, pati na ang mga tech-savvy na netizen na gamitin at tuklasin ang DeepSeek R1 AI chatbot, na likha ng Chinese startup na DeepSeek.

Ayon kay Enrico Paringit, executive director ng Department of Science and Technology-Philippine Council for Industry, Energy and Emerging Technology Research and Development (DOST-PCIEERD), walang agarang panganib sa paggamit ng DeepSeek R1 large language model (LLM). Dahil dito, wala siyang nakikitang dahilan para ito’y pagbawalan o higpitan ang paggamit sa bansa, maging ng mga organisasyon o indibidwal.

Binigyang-diin ni Paringit ang kahalagahan ng pagiging open source ng DeepSeek R1. Dahil libre itong magagamit, malaki ang benepisyo nito para sa mga gustong mag-aral o magsaliksik tungkol sa AI LLMs.

“Libre ito para sa publiko, at maraming paraan para ma-access ito. Puwede itong gamitin online, o i-install sa phone para magamit offline. Maaari kang gumawa ng sarili mong AI machine,” paliwanag ni Paringit.

Inihambing din niya ito sa ibang kilalang AI chatbots gaya ng ChatGPT, Microsoft AutoPilot, at Gemini (Google) na may bayad para sa mas advanced na mga feature.

“Malaki ang oportunidad dito dahil dati, limitado ang access natin sa AI. Kadalasan, may bayad para sa mas advanced na kakayahan. Pero ngayon, may libreng opsyon tayo,” dagdag niya.

Suporta sa Pilipinong Mananaliksik

Hinimok din ni Paringit ang mga Pilipinong mananaliksik at developer na i-explore at pag-aralan ang teknolohiyang ito:

“Bilang isang mananaliksik, mahalagang tuklasin ang kakayahan nito. Pero kailangan din itong suriin nang mabuti para matiyak kung ito ba ay maaasahan,” aniya.

Iginiit niyang habang mahalagang bigyang-kalayaan ang paggamit ng AI para sa pagpapalawak ng kaalaman, dapat pa rin itong masusing suriin lalo na kung gagamitin sa mga kritikal na operasyon.


Inspirasyon para sa Lokal na Inobasyon

Ayon kay Paringit, ang pag-develop ng DeepSeek—na maituturing na kapantay o higit pa sa mga AI ng malalaking tech companies sa US—at ito ay isang hamon at inspirasyon para sa mga Pilipinong developer na lumikha ng sarili nilang AI models, sa kabila ng limitadong mapagkukunan.

Ibinahagi rin niya ang tungkol sa "iTanong", isang AI chatbot na likha ng DOST-Advanced Science and Technology Institute (DOST-ASTI) para sa mga Pilipino.

“Alam kong maraming Pilipinong developer ang hindi lang nakatuon sa paggamit ng AI, kundi pursigido ring gumawa ng sarili nilang AI chatbots at LLMs,” sabi niya.

Ayon pa sa kanya, halos one fourth ng mga research proposals na tinanggap at pinondohan ng DOST-PCIEERD noong nakaraang taon ay may kaugnayan sa AI development.


Mga Reaksyon ng Ibang Bansa sa DeepSeek

Bagaman positibo ang pananaw ng DOST, hindi lahat ng bansa ay bukas sa DeepSeek. Dahil sa isyu ng seguridad at pagiging “China-made,” may ilang bansang nagpatupad ng pagbabawal:

Australia: Ipinagbawal ang paggamit ng DeepSeek AI sa lahat ng government systems at devices.

Italy: Inutos ng kanilang privacy regulator na i-block ito upang maprotektahan ang data ng mga mamamayan.

Nagdulot din ng ingay ang paglulunsad ng DeepSeek R1 noong nakaraang linggo matapos itong magpabagsak ng stocks sa tech sector sa US. Nakaapekto ito sa mga kumpanya tulad ng Nvidia, Broadcom, Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., Microsoft, Meta (Facebook), at Amazon.


DICT: 'AI for Good, Not for Harm'

Samantala, nagpahayag din ng saloobin si Ivan John Uy, kalihim ng Department of Information and Communications Technology (DICT), tungkol sa usapin ng AI regulation:

“Ang sobrang regulasyon ay makakasakal sa inobasyon. Ayaw nating mangyari iyon. Kailangan nating pag-aralan kung paano ito tinutugunan ng ibang bansa,” ani Uy sa isang forum noong Enero 29.

Binigyang-diin niya na ang balanse sa regulasyon ang mahalaga—hindi masyadong mahigpit upang hindi mapigil ang pag-usad ng teknolohiya, ngunit sapat upang matiyak ang kaligtasan at etikal na paggamit ng AI.

“Gusto nating gamitin ang AI para sa kabutihan—hindi para sa pagpapakalat ng maling impormasyon, hindi para manira, kundi para magtayo, magpabuti, at magpalago,” sabi ni Uy.


Punto ng Artikulo:

✔ Walang ban sa DeepSeek: Bukas ang DOST at DICT sa paggamit nito.

✔ Pagkakataon para sa mga Pilipino: Malaking tulong ito sa mga developer at mananaliksik.

✔ Paalala sa masusing pagsusuri: Mahalagang suriin ang integridad ng AI tool.

✔ AI for Good: Itaguyod ang responsableng paggamit ng teknolohiya.


Sa kabuuan, bukas ang gobyerno sa mga posibilidad na hatid ng AI, basta’t may sapat na gabay at etikal na paggamit.