Sa loob ng mahabang panahon, ang paggalugad sa kalawakan ay itinuturing na isa sa pinakamataas na antas ng agham at teknolohiya. Karaniwan itong ginagawa ng malalaking space agencies at mga bansang may malawak na kakayahan sa space research. Ngunit sa paglipas ng mga taon, unti-unti nang nagbabago ang larawan—dahil mas marami nang kabataang siyentipiko mula sa iba’t ibang bansa ang nagkakaroon ng pagkakataong makilahok sa aktwal na mga eksperimento sa kalawakan.
Isa sa mga pinakabagong tagumpay sa larangang ito ay ang “Double Gyroscope” experiment na ginawa ng mga estudyante mula sa Rizal Technological University (RTU). Ang kanilang proyekto ay matagumpay na isinagawa sa International Space Station (ISS) bilang bahagi ng Asian Try Zero-G (ATZG) 2025 competition.
Ang mismong eksperimento ay isinagawa sa loob ng Kibo module ng ISS noong Marso 24, 2026, sa tulong ni NASA astronaut Christopher Williams, na siyang aktwal na nagpatakbo ng eksperimento sa microgravity environment.
Ang tagumpay na ito ay hindi lamang simpleng proyekto ng estudyante—ito ay patunay ng lumalawak na kakayahan ng mga kabataang Pilipino sa larangan ng agham at teknolohiya.
Mas Malaking Yugto para sa mga Kabataang Siyentipiko
Ang ATZG ay isang natatanging patimpalak na inorganisa ng Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA). Hindi ito tulad ng mga karaniwang science fair sa lupa. Dito, ang mga ideya ng estudyante ay maaaring aktuwal na isagawa sa kalawakan.
Inaanyayahan ng programa ang mga kabataang mananaliksik mula sa iba’t ibang bansa sa Asia-Pacific na magdisenyo ng mga eksperimento na angkop lamang sa kondisyon ng microgravity—ang halos kawalan ng timbang sa kalawakan.
Kapag napili ang isang proyekto, isinasagawa ito ng mga astronaut sa ISS, partikular sa Kibo module, na bahagi ng Japanese experiment section ng istasyon.
Papel ng Pilipinas sa ATZG Program
Sa Pilipinas, ang Philippine Space Agency (PhilSA) ang opisyal na katuwang sa programang ito. Sila ang tumutulong sa pagpili, pagsasanay, at pagsuporta sa mga estudyanteng kalahok mula sa bansa.
Simula pa noong 2022, tuloy-tuloy nang nakakapagpadala ng mga entry ang Pilipinas sa ATZG. Ilang Filipino student experiments na rin ang napili bilang finalists at naisagawa mismo sa International Space Station.
Ang ganitong tagumpay ay nagpapakita na hindi lamang nakikisali ang Pilipinas—kundi aktibong nakikibahagi sa pandaigdigang pag-unlad ng space science education.
Ang Likod ng “Double Gyroscope”
Ang Double Gyroscope experiment ay binuo ng tatlong third-year astronomy students na may specialization sa astrophysics:
- Christopher Tumamac
- Ryan Andrew Doña
- Rose Ann Cezar
Bago pa ito naisagawa sa kalawakan, dalawang miyembro ng team ang nabigyan ng pagkakataong ipresenta ang kanilang research proposal sa JAXA Tsukuba Space Center sa Japan. Dito nila inilahad ang layunin ng kanilang eksperimento at kung paano nila inaasahang kikilos ang kanilang device sa microgravity.
Para sa kanila, ang pagkakataong ito ay hindi lamang academic requirement—isa itong pambihirang karanasan na bihirang maranasan ng isang estudyante.
Ano ang “Double Gyroscope”?
Ang gyroscope ay isang umiikot na device na ginagamit upang sukatin o panatilihin ang direksyon at balanse ng isang bagay. Malawak itong ginagamit sa mga eroplano, barko, satellite, at spacecraft upang mapanatili ang tamang orientation.
Sa kanilang eksperimento, gumamit ang mga estudyante ng dalawang gyroscope na nakakabit sa dulo ng isang patpat o rod. Ang layunin ay obserbahan kung paano kikilos ang dalawang umiikot na sistema sa kondisyon na halos walang gravity.
Mga Tanong ng Pananaliksik
Sa gitna ng eksperimento, ilang mahahalagang tanong ang gustong sagutin ng mga estudyante:
- Ano ang mangyayari sa galaw ng gyroscope kapag nasa microgravity?
- Mananatili ba itong stable kapag bahagyang itinulak?
- Paano ito magre-react kapag mas malakas ang force na inilapat?
- Magbabago ba ang posisyon ng dalawang gyroscope habang umiikot?
Ang mga tanong na ito ay mahalaga dahil ang galaw ng mga umiikot na bagay sa kalawakan ay iba kumpara sa lupa.
Hinuha ng mga Estudyante
Ayon sa kanilang hypothesis, may dalawang pangunahing inaasahan:
Kapag ang dalawang gyroscope ay umiikot sa magkasalungat na direksyon, maaaring magbawas ang epekto ng kanilang galaw sa isa’t isa, kaya posibleng maging mas stable o halos hindi gumagalaw ang system. Gayunpaman, kahit maliit na pagkakaiba sa bilis ng pag-ikot ay maaaring magdulot ng unti-unting pagbabago sa direksyon nito.
Sa kabilang banda, kapag ang dalawang gyroscope ay umiikot sa parehong direksyon, inaasahan ng mga estudyante na mas magiging matatag ang system at mas makakalaban ito sa mga external disturbance.
Bakit Mahalaga ang Eksperimentong Ito?
Ang kahalagahan ng Double Gyroscope ay hindi lamang nakatuon sa akademikong bahagi. Ito ay may kaugnayan din sa totoong teknolohiya na ginagamit sa kalawakan.
Sa mga spacecraft at satellite, ginagamit ang mga katulad na mekanismo tulad ng:
- reaction wheels
- control moment gyroscopes (CMGs)
Ang mga device na ito ay tumutulong upang kontrolin ang direksyon ng spacecraft nang hindi gumagamit ng gasolina o thrusters. Sa madaling salita, pinapanatili nila ang tamang orientation ng spacecraft gamit lamang ang umiikot na motion.
Ang eksperimento ng mga estudyante ay nagbibigay ng mas malinaw na pag-unawa kung paano gumagana ang prinsipyong ito sa aktwal na space environment.
Pagsasagawa ng Eksperimento sa ISS
Sa loob ng Kibo module, isinagawa ni astronaut Christopher Williams ang eksperimento ayon sa plano ng mga estudyante. Paulit-ulit niyang pinaikot ang gyroscope system at maingat na inobserbahan ang bawat galaw nito sa microgravity.
Dahil sa kawalan ng gravity, bawat maliit na puwersa ay may malaking epekto sa kilos ng bagay, kaya kinakailangan ng maingat na paghawak at obserbasyon.
Ang buong session ay live-streamed at napanood ng mga finalists sa JAXA Tsukuba Space Center sa Japan, na nagbigay ng real-time connection sa pagitan ng Earth at space.
Pagkilala at Suporta mula sa International Community
Sa naturang event, ginawaran ng pagkilala ang mga finalists nina JAXA Kibo Utilization Center Director Dr. Masaki Shirakawa at astronaut Norishige Kanai.
Ang ganitong pagkilala ay mahalaga dahil pinapakita nito ang suporta ng international space community sa mga kabataang mananaliksik mula sa iba’t ibang bansa.
Ang Karanasan ng mga Estudyante
Ayon sa team, ang paggawa ng eksperimento sa microgravity ay isang natatanging hamon. Sa kalawakan, ang mga bagay ay hindi kumikilos tulad ng sa Earth. Kahit ang maliliit na paggalaw ay maaaring magdulot ng hindi inaasahang resulta.
Ibinahagi nila na kailangan ng maingat na pagpaplano upang mabawasan ang errors, ngunit kahit ganoon, nananatiling unpredictable ang ilang bahagi ng eksperimento dahil sa likas na kondisyon ng space environment.
Isang Mensahe para sa Hinaharap
Nagpasalamat ang mga estudyante sa PhilSA at sa oportunidad na ibinigay sa kanila. Ayon sa kanila, sana raw ay mas marami pang Pilipinong estudyante ang sumubok sumali sa mga ganitong programa.
Layunin nilang hikayatin ang mas maraming kabataan na huwag matakot mangarap sa larangan ng agham at kalawakan.
Ang “Double Gyroscope” experiment ay patunay na ang mga kabataang Pilipino ay may kakayahang makibahagi sa pandaigdigang inobasyon sa agham at teknolohiya. Mula sa isang simpleng ideya sa unibersidad, ito ay umabot hanggang sa International Space Station—isang lugar na dati’y pangarap lamang ng marami.
Sa pamamagitan ng mga ganitong proyekto, mas napapalapit ang Pilipinas sa global space research community. Higit sa lahat, naipapakita nito na ang kinabukasan ng agham ay hindi nakasalalay sa lokasyon, kundi sa determinasyon, imahinasyon, at sipag ng mga kabataang handang mag-ambag sa mundo.
Ang tagumpay ng Double Gyroscope ay hindi lamang tagumpay ng isang grupo ng estudyante—ito ay tagumpay ng buong bansang Pilipino sa larangan ng agham sa kalawakan.
, Sinubok sa Space ng NASA Astronaut){kind=link}
0 Comments